Bij hyperventilatie wordt vaak gedacht aan de acute variant: een hyperventilatie-aanval. Veel vaker gaat het echter over chronische hyperventilatie: standaard meer ademen dan je lichaam feitelijk nodig heeft. Veel mensen ademen op dagelijkse basis te veel, vaak ligt hier stress, gejaagdheid en angst aan ten grondslag.
Standaard te veel ademen (overademen, disfunctioneel ademen, chronische hyperventilatie) kan voor allerlei lichamelijke en mentale klachten zorgen. Iets wat je uiteraard liever wilt voorkomen of genezen. Maar wat is te veel ademen, hoe weet je of je te veel ademt?
Wat is chronische hyperventilatie?
Je ademhaling verloopt in principe volledig automatisch. Dat is handig, maar meteen ook de reden dat we vaak niet doorhebben dat de manier waarop we ademen nauw verbonden is met ons fysieke en mentale welzijn. Een gezonde, functionele ademhaling zorgt voor voldoende energie, herstelkracht en veerkracht. Het maakt je lichaam sterker en je geest stabieler. Maar wanneer je ademhaling dit niet is, heeft dat op zowel lichamelijk als geestelijk vlak een negatieve uitwerking. Je ademhaling krijgt dan controle over jou, in plaats van anderom.
Een versnelde ademhaling is iets wat je bij veel mensen ziet, wie weet ook wel bij jou. En vaak hebben we dat dus (in eerste instantie) niet echt door, je ademt immers zonder erover na te hoeven denken. Veel stress in je leven, ingrijpende situaties of een ongezonde leefstijl kunnen je ademhaling versnellen. Het wordt dan ‘disfunctioneel’ ademen genoemd: je basisademhaling in rust is hoger dan je lichaam nodig heeft. Je adem staat zo dus niet in functie van de gezonde werking van jouw interne systeem. Als je gedurende langere tijd zo’n versnelde ademhaling (onbewust) aanhoudt, kan dit je nieuwe ‘standaard’ worden, je nieuwe zijn. Dit kan je uiteindelijk gaan merken door kortademigheid, benauwdheid, lichtheid in je hoofd, pijn op je borst, tintelingen, krampen en onrustige, gestreste of angstige gedachten.
Hoe weet je of je hyperventileert?
Wat is dan precies ‘te veel’ ademen, en wat is goed, wat is normaal? Het belangrijkste is dus dat je ademhaling past bij wat je doet. En het ligt er helemaal aan hoe jouw dagen eruitzien, en hoe groot, klein, zwaar of licht, hoe actief en hoe gezond je bent. Tijdens een stevige wandeling is het prima om een keer of vijftien per minuut in en uit te ademen, je lichaam heeft dit dan nodig. Maar als je rustig op de bank of achter de computer zit, is zes tot acht keer per minuut echt meer dan genoeg. Wanneer je meer dan twintig keer per minuut ademhaalt (zonder dat je je inspant), ben je aan het hyperventileren.
Het is goed om dit voor jezelf eens na te gaan: hoe kalm of snel adem je in een rustige toestand, zonder veel fysieke inspanning? En ook: hoe voel je je hierbij? Het kan zijn dat je erachter komt dat je nu, terwijl je zit, flink wat keren per minuut ademt, en dat je je misschien ook wel wat opgejaagd voelt vanbinnen. In dat geval kan het je bewust worden van, en het verminderen van je ademhaling zeker winst opleveren.
Mogelijke hyperventilatie: meet jouw ademfrequentie
Een oefening die je kunt doen om makkelijk en snel je ademfrequentie te meten, zonder dat je hiervoor apparatuur nodig hebt, is de zogenoemde golfjesoefening.
Neem een A4’tje en leg dit horizontaal. Zet een timer op drie minuten en begin golfjes te tekenen volgens het ritme van je ademhaling. Als je inademt teken je een golf omhoog en als je uitademt teken je een golf naar beneden. Je hand volgt je ademhaling, niet omgekeerd. Het gaat om je huidige, natuurlijke ademhaling. Probeer je ademhaling niet te sturen, laat haar gewoon komen zoals zij komt en zijn zoals zij is. De golfjes kunnen ook variëren in hoogte, net zoals je af en toe sneller of dieper ademt. Dat is allemaal oké.
Om een goed beeld te krijgen, doe je de oefening gedurende zeven dagen, drie keer drie minuten per dag. Telkens tel je na de drie minuten de toppen van de golven, dat getal schrijf je op. Zo krijg je op simpele wijze een idee van hoe je ademt op dagelijks niveau.
NLV (Nijmeegse Vragenlijst) test voor Hyperventilatie
De Nijmeegse Vragenlijst (NVL) wordt gezien als een maat voor ‘functionele ademklachten’. Deze geeft een beeld van of je al dan niet last hebt van hyperventilatie.
Waardering
Nooit = 0 punten
Zelden = 1 punt
Soms = 2 punten
Vaak = 3 punten
Heel vaak = 4 punten
Score
Bij 18 punten of meer: hyperventilatie is mogelijk. Hoe hoger de score, hoe waarschijnlijker. Vanaf 23 punten: hyperventilatie is voor 80 % zeker.
Wat te doen bij hyperventilatie?
Weet dat als je hyperventileert je extra zorg nodig hebt. De snellere ademhaling heeft een directe link met je lichaam en met je geest. En dus ook met je gedachten en je emoties. Overademen triggert onrustige en angstige gedachten, veel mensen met hyperventilatie ervaren dan ook angsten.
Het kan dan ook zijn dat je - wanneer je standaard te veel ademt en dit jouw standaard is - wanneer je een ademhalingsoefening gaat doen die jouw ademtempo omlaag haalt, deze je juist stress oplevert. Want misschien lukt het je niet om ineens je ademfrequentie omlaag te brengen, en dit is niet meer dan normaal. Gun jezelf dan ook ruim de tijd en rust om hiermee te oefenen. Want werken met je ademhaling, is nog altijd de beste aanpak bij hyperventilatie. Je wilt het probleem omdraaien, en beter leren ademen is hiervoor essentieel.
Het is verstandig om je hierin goed te laten begeleiden. Dit kan bijvoorbeeld bij één van de ademcoaches die je vindt op dit platform - zie de ademcoach finder.
Lees ook het boek Jouw adem, jouw medicijn. Hierin ga ik uitgebreid in op wat gezond ademen in de basis inhoudt en hoe jij hiermee aan de slag kunt.
In het boek vind je ook diverse ervaringsverhalen van ademcoaches, die dankzij ademwerk hun gezondheid hebben kunnen terugvinden. Zoals Clint Thuijls:
"Ik was constant doodmoe, had verzuurde spieren en was bij de minste inspanning kortademig. Maar toen ik aan de slag ging met simpele maar doeltreffende ademhalingsoefeningen, was ik al na drie weken "zuurstofdieet" back on track. Mijn energie was terug, ik kon weer fluitend de trap op, er was niks meer aan de hand. De adem? Echt waar? Na veel gezoek op internet stelde ik zelf de “diagnose” chronisch hyperventilatiesyndroom. Ik ademde veel te vaak en veel te veel. Ik had geen idee dat je daar zoveel klachten van kon krijgen...!"
Bekijk ook:
In Jouw adem, jouw medicijn lees je hoe je ademhaling samenhangt met je gezondheid, met stress, burn-out, chronische pijn, emoties, trauma en de verbinding met jezelf. Naast de wetenschap erachter vind je concrete tools en oefeningen die je meteen kunt toepassen — voor meer rust in je hoofd en je lijf.
Gelezen door duizenden mensen in Nederland en België.
Haal het boek direct in huis
Ontdek wat je zenuwstelsel écht nodig heeft.
Echte veerkracht begint met begrijpen wat er in je lijf gebeurt. Dit digitale handboek neemt je daarin mee — met heldere uitleg over je zenuwstelsel, praktische oefeningen én 15 begeleide audio's om direct mee aan de slag te gaan.
Bestel het Handboek Zenuwstelselregulatie
De handleiding bij het leven die je altijd had willen hebben ❤️
Emoties horen bij het leven, maar we leren nooit écht hoe we ermee om moeten gaan. Dit digitale handboek helpt je om emoties niet langer te onderdrukken, maar ze te begrijpen en te doorvoelen - met zachtheid en je adem als gids. Inclusief 12 audio oefeningen!
Bestel het Handboek Adem & Emoties
Zeven jaar ademwerk van Kasper van der Meulen, gebundeld in één voordelige bibliotheek. Dit is dé adembundel, en de laatste keer dat deze cursussen te koop zijn.
Ga naar breathworkmasterclass.com voor meer info.
In Het Grote Ademoefeningen Boek (e-book) ontdek je de 20 beste ademhalingsoefeningen en álles wat je moet weten over hoe je ademhaling kunt inzetten voor stressvermindering, betere nachten, meer energie en focus, minder pijn, minder angst, meer emotionele balans en en leven volgens je hart.
Bestel hier jouw exemplaar
Het Grote Ademoefeningen Boek Kids is een complete ademtoolkit voor kinderen – met een uitgebreid e-book en 15 video’s. Voor meer rust, focus en emotionele balans – thuis, op school of in de praktijk. Boordevol oefeningen, praktische tips én wetenschappelijke onderbouwing.
Bestel hier jouw pakket
Deze Breathing Music is speciaal ontwikkeld door en voor The Breathwork Movement – met klanken en frequenties die het lichaam helpen ontspannen, vertragen en loslaten. De muziek begeleidt je adem, maakt elke oefening makkelijker vol te houden en brengt je vanzelf in een kalmere staat van zijn.
Ontdek de kracht van adem en muziek samen!
Zie: thebreathworkmovement.nl/breathingmusic
De Pebbles begeleiden je richting een kalme adem op basis van (hele fijne) trillingen zodat je makkelijk en snel kunt ontspannen en je stresslevels kunt verlagen. De tool meet ook biofeedback, zodat je je vooruitgang kunt bijhouden.
Met de code TBM krijg je €10 korting op Glimp.health.
Met de mondtape van Zippit slaap je beter, snurk je minder, word je uitgeruster wakker en heb je geen last meer van een droge mond. Een simpele pleister over je mond, die bovendien goed plakt en heel comfortabel zit, is dé truc voor een fitter bestaan.
Bestel via Zippit.nl
Signalen van stress in je lijf wil je serieus nemen voordat het te laat is. Deze cursus rust in lichaam en brein helpt je blijvend van lichamelijke spanningsklachten af te komen.
Alle info: Cursus Rust in Lichaam en Brein
Moonbird is een supermooie en slimme ademtool die je begeleidt in een kalme(re) ademhaling zodat je makkelijk en snel kunt ontspannen, ontstressen en in slaap vallen.
Ontvang nu €10 korting met de code TBM5 op moonbird.life.
Rouwexpert Manon Simons over het rouwbrein, levend verlies en waarom je lichaam meerouwt. En wat je adem kan betekenen als het zwaar is.
Een rustige ademhaling helpt je ontspannen tijdens de bevalling en weeën op te vangen. Welke ademtechnieken je vooraf oefent en hoe je ze inzet.
Leiderschapscoach Petra van Dooren-Lansdorp over ademwerk, oude patronen en leiden vanuit wie je werkelijk bent. Zo begint leiderschap dat klopt.
Rouw zit ook in je lichaam en je adem. Lees wat verlies doet met je stresssysteem en waarom rouwtaken beter passen dan rouwfasen.
Tijdens je slaap adem je gemiddeld 12 tot 20 keer per minuut. Wat dat getal zegt over je ontspanning en wat helpt bij een rustigere nachtelijke adem.
Van een vast bestaan als matroos en inspecteur naar een nomadisch leven als ademcoach. Johannes Huijbregts over loslaten, je zenuwstelsel vertrouwen en de adem.
Hartcoherentie is een simpele ademtechniek tegen stress. Lees wat het doet, hoe je de oefening doet en welke hulpmiddelen helpen om het vol te houden.
Wat het ademonderzoek onder 1.188 mensen laat zien over adem, wachtlijsten en de GGZ, en wat de wetenschap zegt over ademwerk bij stress en angst.
De Control Your Breath Instructor Course van Tim van der Vliet: een Engelstalige online ademopleiding van 8 weken in TT Breathwork, koudetraining en fysiologie.
Fascia is bindweefsel dat alles in je lichaam verbindt, ook je ademhaling. Ontdek hoe fascia release werkt en waarom spanning blijft zitten.
Ontdek waarom hartcoherentie zo goed werkt bij stress, burn-out en hyperventilatie, en word hartcoherentiecoach met de opleiding van Katrien Geeraerts.
Kortademig, benauwd of slecht slapen in de perimenopauze? Lees wat hormonen met je adem doen, wat onderzoek zegt en welke ademoefeningen je kunt proberen.
Benieuwd of ademcoaching vergoed wordt door je zorgverzekering? Ontdek hoe het zit met CAT-registratie en andere slimme manieren om kosten te drukken.
Je lichaam herstelt voortdurend, maar niet onder alle omstandigheden even goed. Over stress, je zenuwstelsel en de rol van je adem bij herstel.
Overweeg je de opleiding Trauma healing en trauma coaching van Breathfulness? Lees wat je leert, hoe ze is opgebouwd en voor wie ze past.
Rüben Spapens over functioneel ademwerk: hoe je ademhaling je energie, herstel en veerkracht bepaalt, en waarom het perfecte ademtempo niet bestaat.
Opleidingscheck: de ademcoachopleiding van Breathfulness in Breda. Harmoniserend ademen, lichaamswerk en coaching in veertien lesdagen. Past ze bij je?
Zenuwstelselregulatie gaat niet over altijd kalm zijn. Lees wat het wél is, waarom ontspanning niet op commando werkt en hoe je adem daarbij helpt.
Joris Gootjes wilde niet dat er aan hem gerommeld werd. Tot één ademsessie een oud patroon blootlegde. Over ademwerk, eigenwaarde en authentiek leiderschap.
Hoe weet je welk ademwerk bij jou past? Over waarom er geen beste methode is, wat zachtheid doet, en hoe je met de Ademwerk Intensiteitskaart intensiteit inschat.
Wat leer je tijdens de Opleiding tot Ademcoach van LifeBizz Academy? Ontdek voor wie deze ademcoachopleiding geschikt is, wat je leert en waarin de opleiding zich onderscheidt.
Wat zegt de tijd dat je je adem inhoudt over angst en paniek? Een nieuwe meta-analyse over adem inhouden, luchthonger en interoceptieve tolerantie.
Kasper van der Meulen over intensiteit in ademwerk: waarom zachter vaak dieper gaat, en hoe je met de Ademwerk Intensiteitskaart inschat welke oefening past.
De ademcoachopleiding van Cirkelveld: leer traumasensitief en integratief ademwerk begeleiden, met diepgaand proceswerk als kern.
Neusstrips maken ademen door je neus makkelijker, bij een verstopte neus, snurken of 's nachts. Meer zuurstof geven ze niet. Ontdek wat ze wél en niet doen.
Veel last van stress en overprikkeling? Psycholoog Mathieu Devies legt uit hoe je met hartcoherentie en je ademhaling uit de overlevingsstand komt.
Je ademhaling beïnvloedt direct je concentratie, geheugen en denkvermogen. Ontdek wat de wetenschap laat zien en welke ademtechnieken je hoofd helderder maken.
In dit webinar neemt ademcoach en rouwexpert Manon Simons je mee in wat rouw met je doet op emotioneel, mentaal en lichamelijk niveau, en hoe de adem een ingang kan zijn om daar met meer rust en zachtheid mee om te gaan.
Voor iedereen die meer inzicht wil krijgen in het rouwproces én concrete handvatten om ermee om te gaan.
🎥 Dinsdag 24 november om 20:00.
Meld je hier aan