“Spanning zit niet alleen in je spieren. Ook je zenuwstelsel, je fascia en je adem doen mee.”
Fascia is een van de minder bekende systemen in het menselijk lichaam. Het is het bindweefsel dat als een driedimensionaal netwerk door je hele lichaam loopt, om en door je spieren, organen en botten. Het geeft structuur en zorgt ervoor dat je soepel kunt bewegen.
Fascia is ook rijk geïnnerveerd, en dat maakt het een boeiend onderwerp voor iedereen die wil begrijpen hoe lichaam, adem en spanning samenhangen.
Wat is fascia?
Fascia is bindweefsel dat in lagen door je lichaam loopt, van je hoofd tot je voeten, als één doorlopend geheel. Het verbindt structuren die anatomisch ver van elkaar liggen. Daarom kijken behandelaars vaak verder dan de plek waar het pijn doet. Spanning in je heup kan zich bijvoorbeeld uiten als pijn tussen je schouderbladen, en een litteken op je buik kan meespelen in hoe vrij je ademt. Dat klinkt misschien vergezocht. Het is wat behandelaars in de praktijk zien, en het past bij het beeld van fascia als één verbonden netwerk.
Wanneer fascia soepel is, beweeg je vrijer en met minder pijn. Bij langdurige spanning, overbelasting of trauma kan fascia verkleven, en dat kan zich uiten als stijfheid, pijn of het gevoel dat je lichaam niet meer meewerkt. Omdat fascia zo verbonden is, zit de oorzaak van een klacht soms ergens anders dan waar je hem voelt.
Fascia en ademhaling: een directe verbinding
Fascia en ademhaling hangen nauw samen. Het middenrif, je belangrijkste ademspier, is omgeven door en verbonden met fasciaal weefsel. Hoe soepel dat weefsel is, kan meebepalen hoe diep en vrij je ademt. Behandelaars zien dat stijve fascia rond de ribbenkast, het middenrif of de buikorganen kan samengaan met een beperktere adembeweging. Andersom gaan een oppervlakkige, gespannen ademhaling en stijf weefsel in de praktijk vaak samen. Wat oorzaak is en wat gevolg, is lastig te scheiden.
Voor ademcoaches en therapeuten die lichaamsgericht werken, is kennis van fascia daarom waardevol. Wat je in iemands ademhaling ziet, kan een aanwijzing geven over waar in het lichaam spanning zit.
“Zoals adem en leven bij elkaar horen, hoort fascia bij elke ademhaling. Wie dat ziet en in fascia gaat denken, kijkt voor altijd anders naar een mens.”
Littekens en fascia: een onderschat verband
Een litteken is meer dan herstelde huid. Littekenweefsel is anders opgebouwd dan het weefsel eromheen en kan doorwerken in hoe iemand beweegt en ademt, ook als de operatie of blessure al jaren geleden is. Vaak legt iemand zelf het verband niet. De klacht lijkt ergens anders te zitten, terwijl een litteken van jaren geleden een rol kan spelen.
Fascia release: wat houdt het in?
Bij fascia release, ook wel myofasciale release genoemd, wordt gewerkt met langzame strekkingen en zachte druk op het bindweefsel en de spieren eronder, terwijl er een beweging wordt gemaakt met het lichaamsdeel waar gewerkt wordt. De bewegingen zijn rustig en diepgaand, afgestemd op wat de behandelaar onder zijn handen voelt.
Myofasciaal massagetherapeut en ademcoach Chris Huijbregts omschrijft het zo: “Ik volg wat er onder mijn handen gebeurt en wacht tot de fascia in beweging komt en als het ware smelt.” De release wordt vaak ervaren als warmte, als iets wat langzaam ruimte maakt. Zo’n behandeling kan intensief aanvoelen, maar dat neemt na afloop meestal snel af. Daarbij wordt gekeken naar de klacht en naar wat eraan voorafging.
Waarom fascia zo lang buiten beeld is gebleven
Fascia kreeg lange tijd nauwelijks aandacht in medisch en anatomisch onderzoek. Bij het bestuderen van lichamen werd het bindweefsel vaak verwijderd om spieren, organen en zenuwen beter zichtbaar te maken, en gold het als vulweefsel. Pas de afgelopen decennia is er meer onderzoek naar gedaan, en begint dat beeld langzaam te verschuiven. Er valt nog veel te ontdekken, ook over wat fascia met je adem te maken heeft. Therapeuten die met hun handen werken, hadden vaak al langer oog voor het weefsel dan de wetenschap.
Fascia, adem en zenuwstelsel
Hoe je ademt, heeft invloed op je zenuwstelsel, en andersom. Hoe fascia daarin meespeelt, is nog niet goed in kaart gebracht. Chris ziet in zijn praktijk dat mensen tijdens fascia release en ademwerk vaak emotioneel of lichamelijk reageren. Zijn verklaring ligt bij het zenuwstelsel: het brein koppelt een lichamelijke prikkel in een veilige setting aan eerdere ervaringen. Of dat door de fascia komt of door aanraking, adem en aandacht samen, valt niet te scheiden. Daarom combineert hij massage, fascia release en ademwerk in zijn praktijk.
Webinar: Adem & Fascia
Spanning die blijft zitten. Stijfheid en pijn zonder aanwijsbare oorzaak. Een lichaam dat maar niet loslaat. Fascia speelt daar vaak een rol in, maar veel mensen weten niet wat het is of hoe het werkt.
Chris Huijbregts werkt als myofasciaal massagetherapeut en ademcoach met mensen bij wie spanning dieper zit dan in de spieren alleen. In dit webinar legt hij uit wat fascia doet, hoe het samenwerkt met adem en zenuwstelsel, en wat je er zelf mee kunt. Met praktijkvoorbeelden, uitleg over littekens, en oefeningen om mee te beginnen.
Meer informatie en aanmelden: Webinar Adem & Fascia
Bekijk ook:
In dit webinar neemt ademcoach en rouwexpert Manon Simons je mee in wat rouw met je doet op emotioneel, mentaal en lichamelijk niveau, en hoe de adem een ingang kan zijn om daar met meer rust en zachtheid mee om te gaan.
Voor iedereen die meer inzicht wil krijgen in het rouwproces én concrete handvatten om ermee om te gaan.
🎥 Dinsdag 24 november om 20:00.
Meld je hier aan