Adem, paarden en het zenuwstelsel bij (C)PTSS | Interview met Severine Bollaerts
“Ik leefde in een constante ratrace. Ik wilde bewijzen dat mijn verleden mijn heden niet bepaalde.”
Wat Severine Bollaerts vandaag de dag doet als hartcoherentiecoach, equine assisted coach, systemisch coach en biofeedbackspecialist, is diep geworteld in haar eigen geschiedenis. Ze kende paniekaanvallen, geheugenverlies, Complexe PTSS* en een zenuwstelsel dat al lang sprak vóór zij het zelf kon begrijpen.
Ademwerk en paarden maakten voor haar het verschil. Niet als methode, maar als weg terug naar regulatie, vertrouwen en meetbaar herstel.
* Complexe PTSS (C-PTSS) is een ernstige psychische aandoening die ontstaat na langdurige, herhaalde traumatisering, vaak in de jeugd (kindermishandeling, misbruik, verwaarlozing) waaruit ontsnapping onmogelijk was.
-
Severine Bollaerts is hartcoherentiecoach, equine assisted coach, systemisch coach en biofeedbackspecialist. Vanuit haar praktijk VivEqui in Zeeuws-Vlaanderen begeleidt ze mensen die van buitenaf “goed functioneren”, maar vanbinnen continu onder spanning staan.
Hoe een ogenschijnlijk stabiel leven abrupt kantelde
Severine: “In 2009 dacht ik dat mijn leven op de rit stond. Ik woonde alleen, had een fijne job en net een nieuwe relatie. Het leven lachte me toe, althans dat dacht ik. Tot ik tijdens een autorit plots een stekende pijn kreeg in mijn borst. Mijn arm werd zwaar. Ik kreeg nauwelijks lucht. Het enige waaraan ik kon denken was: als ik maar op tijd op de spoed raak.
Ik geraakte er. Ze sloten me aan op een hartmonitor. Niemand vond iets. Ook de cardioloog niet. Ik werd naar huis gestuurd zonder verklaring. Wat niemand vroeg, was hoe mijn leven er wérkelijk uitzag. En wat mijn lichaam al jaren droeg.”
Paniekaanvallen als teken van een ontregeld zenuwstelsel
“Een jaar later, in 2010, pleegde de partner van mijn moeder zelfmoord. Mijn moeder en ik vonden hem. Dat moment was de druppel in een al veel te volle emmer. Mijn klachten namen toe. Meer hartkloppingen. Meer kortademigheid. Slapeloze nachten. En iets wat me misschien nog het meest verontrustte: geheugenverlies. Voor iemand die nooit iets vergat, geen afspraak, geen verjaardag, ging mijn geheugen plots blank.
Er volgde een diagnose PTSS. Ik kon het nauwelijks geloven. PTSS was toch iets voor oorlogsveteranen of hulpverleners, niet voor “gewone mensen”. Maar mijn kindertijd was allesbehalve gewoon. Ik groeide op met een alcoholverslaafde vader. Mijn ouders scheidden toen ik elf was. Mijn stiefvader belandde in de gevangenis toen ik dertien was. Tussen mijn veertiende en vijftiende werd ik seksueel misbruikt en verkracht door een vriend van de familie.
Ik had altijd gedacht: het ergste heb ik al meegemaakt. Hoe kon het dat dit “nieuwe” verlies mij zo ontregelde?”
De ratrace om geen slachtoffer te zijn
“Ik heb jaren geleefd in een constante ratrace. Ik wilde bewijzen dat mijn verleden mijn heden niet bepaalde. Ik was geen slachtoffer. Ik was een vechter. Een overlever. Als ik maar hard genoeg werkte. Als ik maar doorging. Dan kwam het goed. Mijn paniekaanvallen zag ik als een fysiek probleem. Niet mentaal. Niet emotioneel. Gewoon iets dat opgelost moest worden.
In 2016 volgde ik via mijn werk een training stressmanagement waarin hartcoherentie aan bod kwam. Dat hielp me beter te slapen. Het gaf me net genoeg stabiliteit om uiteindelijk toch in therapie te stappen. In 2017, op het dieptepunt van mijn leven, kwam de echte doorbraak. Niet PTSS, maar C-PTSS. De zelfdoding was niet de oorzaak geweest, maar de druppel. En vooral: aanvaarden dat ik het had.
Ik heb C-PTSS. Maar C-PTSS heeft mij niet. Dat inzicht veranderde alles.”
“De interactie met paarden verhoogt HRV op een manier die wijst op veiligheid, niet op inspanning.”
Hoe paarden en hartcoherentie meetbaar zenuwstelselherstel brengen
“Al voor mijn diagnose merkte ik iets bijzonders. Sinds 2013 heb ik een paard. Ik zat vaak gewoon bij haar in de stal of weide. Geen techniek, geen doel, alleen zijn. Mijn systeem kwam daar tot rust op een manier die ik nergens anders vond.
Toen ik later mijn opleiding tot equine assisted coach en hartcoherentiecoach afrondde en begon te werken met biofeedback en HRV-metingen, werd iets wat ik intuïtief wist plots meetbaar. Tijdens ademhalingsoefeningen bij de paarden was mijn HRV hoger dan gemiddeld. Mijn ademtempo lag ongeveer 25 procent lager dan wanneer ik niet bij de paarden was. Zelfs Very Low Frequency (VLF) patronen veranderden.
Bij cliënten zie ik inmiddels hetzelfde. De interactie met paarden verhoogt HRV op een manier die wijst op veiligheid, niet op inspanning. Het autonome zenuwstelsel verschuift richting ventrale vagale activatie. En het effect stopt niet wanneer iemand de piste verlaat.
In metingen zie ik dat het herstel doorwerkt in de nacht erna. Grote blokken parasympathische activatie tijdens de slaap, waar voordien hyperarousal domineerde. Dit is geen “het voelde fijn”. Dit is fysiologie. Dit is meetbaar herstel. Paarden co-reguleren. De mens matcht hun rust. Zonder oordeel en zonder woorden. Met een regulatiemechanisme dat in zijn eenvoud veel theoretische modellen overstijgt.”
Wat ademwerk persoonlijk heeft veranderd
“Ademwerk heeft mij geholpen mijn leven opnieuw in eigen handen te nemen. Niet door controle in de kramp, maar door regulatie. Ik geloof vandaag dat mijn geluk niet afhankelijk is van het tevreden houden van anderen. Ik kan geven, maar ook ontvangen.
Fysiek heb ik minder last van klachten. Mentaal maak ik gezondere keuzes. Emotioneel ben ik stabieler, minder scherp aan de randen. Spiritueel voel ik me verbonden met iets dat groter is dan mezelf. Ik werk nu graag samen, in plaats van overtuigd te zijn dat ik alles alleen moet dragen.”
“Laat het idee van “goed doen” los. Er is geen perfect patroon. Het gaat om doen en ervaren.”
Hoe een dagelijks ademritueel het zenuwstelsel traint
“Mijn dag start met tien minuten adem in mijn eigen ritme. Ongeveer 40 procent inademing en 60 procent uitademing. Ik benoem drie dingen waar ik dankbaar voor ben en visualiseer waar ik over een jaar wil staan. Doorheen de dag neem ik bewust drie ademhalingen per uur: in via de neus, traag uit via de mond.
’s Ochtends zit ik vaak even bij de paarden terwijl ze eten. Ik adem mee. Ook met cliënten vertraag ik bewust mijn ademhaling. ’s Avonds sluit ik af met opnieuw tien minuten regulatie.
Daarnaast doe ik af en toe intensievere ademtraining, koude douches of een ijsbad. Maar de basis blijft: neusademhaling en regulatie. Geen quick fix. Geen eenmalige sessie. Verandering vraagt herhaling en tijd.”
Waar beginners kunnen starten met ademwerk
“Wanneer je start met ademwerk, begin dan simpel. Zet een timer op drie minuten. Adem in via de neus en uit via de mond. Vertraag. Observeer. Doe het bij het opstaan en voor het slapen. Laat het idee van “goed doen” los. Er is geen perfect patroon. Het gaat om doen en ervaren.”
De missie: mensen leren dat hun verleden hun toekomst niet bepaalt
“Mijn grootste wens is dat jongeren weerbaarheid ontwikkelen nog vóór ze in aanraking komen met agressie of grensoverschrijdend gedrag. En dat volwassenen leren dat ze hun verhaal niet hoeven te zijn. Ze kunnen het herschrijven, aanvullen en transformeren.
In het leven gaat het niet om wat je doet, maar om hoe iemand zich voelt bij wat je doet. Als mensen zich veilig voelen, verandert alles. Dat is de impact die ik wil maken.”
Boekentips over trauma en betekenis
Twee boeken hebben diepe indruk gemaakt. In Man’s Search for Meaning van Viktor Frankl zag ik hoe krachtig betekenisgeving is, zelfs onder extreme omstandigheden.
In The Body Keeps the Score van Bessel van der Kolk werd bevestigd wat ik zelf had ervaren: herstel start in het lichaam. Trauma is geen verhaal in je hoofd alleen, het zit in je systeem.”
Severine Bollaerts - VivEqui
Middels onder meer hartcoherentie, (paarden)coaching en systemisch werk helpt Severine je rust te vinden in "the chaos of life".
VivEqui is gevestigd in Biervliet, Zeeuws-Vlaanderen.
Kijk voor meer informatie op:
Bekijk ook:
We zijn vaak strenger voor onszelf dan voor wie dan ook. Die innerlijke criticus lijkt misschien alleen mentaal, maar werkt ook door in je lichaam – en in je adem.
In dit webinar laat ademtrainer Linde van der Heijden zien hoe zelfkritiek, ademhaling en het zenuwstelsel met elkaar samenhangen, en hoe je via je adem meer ruimte en zachtheid in jezelf kunt ervaren.
Meld je aan en laat je inspireren.
🎥 Di 24 maart 20:00 - inclusief onbeperkte replay en hand-out.